HISTORIA STRAŻACKIEJ SIKAWKI KONNEJ 4-KOŁOWEJ z 1907 roku

| Drukuj |

Szczegóły: Opublikowano: środa, 11, czerwiec 2014 00:13

HISTORIA STRAŻACKIEJ SIKAWKI KONNEJ 4-KOŁOWEJ z 1907 roku
Produkcji zakładów „Gustaw Ewald-Gustrin” (Kostrzyń nad Odrą)
należącej do:
Ochotniczej Straży Pożarnej w Książu Wlkp.
Zakładowej Zawodowej Straży Pożarnej Odlewni Żeliwa w Śremie
Ochotniczej Straży Pożarnej w Śremie
Ochotniczej Straży Pożarnej w Żabnie

Powstała w 1928 roku Ochotnicza Straż Pożarna w Książu Wlkp. nabyła sikawkę 4-kołową ciągnioną przez 2-konny zaprzęg, a obsługiwaną przez 4 do 6 strażaków.
Sikawka może pobierać wodę z otwartego-zewnętrznego zbiornika wodnego-stawu lub z własnej skrzyni wodnej do której nalewa się wodę wiadrami przez strażaków lub cywili wspomagających działania strażaków. Woda podawana jest jedną linia gaśniczą o wydajności 200 l/min a zasysanie wody odbywa się wężem ssawnym o średnicy 75 mm.

Sikawka była użytkowana przez OSP Książ Wlkp. od czasu nabycia aż do lat 50 – tych, kiedy to nastąpiła tzw. motoryzacja straży pożarnych do których trafiły nowoczesne na ten czas pompy napędzane silnikiem spalinowym czyli motopompy przewożone samochodami pożarniczymi.

„Wypis z Kroniki Zakładowej Zawodowej Straży Pożarnej Odlewni Żeliwa Śrem”
W miesiącu październiku 1974 roku staraniem porucznika pożarnictwa Stanisława Łady ówczesnego Komendanta ZZSP Odlewni Żeliwa Śrem, Prezes Ochotniczej Straży Pożarnej w Książu Wlkp. dh Józef Gawroński w imieniu Zarządu OSP Książ Wlkp. sprzedał jednostce ZZSP Odlewni Żeliwa Śrem sikawkę 4-kołową za kwotę 1000 zł. Sikawka była mocno zniszczona przez wieloletnie przebywanie na wolnym powietrzu obok młyna w Książu Wlkp. Jesienią 1974 roku załoga strażaków ZZSP OŻ Śrem rozpoczęła intensywne prace konserwacyjne.
Prace rozpoczęto od kompletnej rozbiórki sikawki na detale, następnie po usunięciu korozji zakonserwowano farbą antykorozyjną i po złożeniu pomalowano.
Prace konserwacyjne trwały do końca I kwartału 1975 roku. Większość elementów drewnianych: koła, ławki, siedzenie woźnicy i dowódcy odtworzono na podstawie oryginalnych detali w stolarni Modelarni Odlewni Żeliwa Śrem.
Od tego czasu co roku w okresie maja na obchodach Dni Ochrony Przeciwpożarowej sikawka była wykorzystywana jako element ekspozycji podręcznego sprzętu gaśniczego na terenie Zakładu OŻ Śrem. Oprócz wystawy załoga ZZSP OŻ Śrem organizowała ćwiczenia pokazowe dla pracowników Zakładu.
W 1975 roku sikawka wzięła udział w ćwiczeniach pokazowych dla uczniów Szkoły Podstawowej Nr 4 połączone z alarmem próbnym oraz dla mieszkańców Osiedla Jeziorany w Śremie – ćwiczeniami dowodził śp. mjr poż. Franciszek Wencka. Na ćwiczeniach zademonstrowano również nowoczesny agregat do wytwarzania piany lekkiej.
W ćwiczeniach udział brały Zakładowa Zawodowa Straż Pożarna w Śremie, Zakładowa Ochotnicza Straż Pożarna OŻ Śrem, oraz członkowie Ochotniczej Straży Pożarnej w Śremie.
Po raz ostatni w XX wieku sikawka konna wzięła udział w przemarszu przez miasto Śrem oraz w ćwiczeniach pokazowych w Parku Powstańców Wlkp. w miesiącu czerwcu 1977 r. kiedy to Ochotnicza Straż Pożarna w Śremie obchodziła jubileusz 110 – lecia założenia Śremskiej Straży Pożarnej (w 1867 roku).
W latach 80-tych i 90-tych z powodu braku miejsca w garażu ZZSP OŻ Śrem sikawka była ustawiona na trawniku obok Strażnicy wewnątrz Zakładu jako ekspozycja stała pod wykonanym w tym celu specjalnym zadaszeniem.
Od 1999 roku nastąpiły daleko idące przekształcenia własnościowe, które dosięgły również Odlewni Żeliwa Śrem. Została zlikwidowana również Zakładowa Zawodowa Straż Pożarna OŻ Śrem.
Sikawka jako eksponat jeszcze kilka lat stała obok byłej Strażnicy wewnątrz OŻ Śrem.
W roku 2006 z inicjatywy druha Grzegorza Niwińskiego a z poparciem ówczesnego Starosty Śremskiego Teodora Stępy sikawka została zabrana z terenu Zakładu OŻ Śrem i przetransportowana do naprawy.
Osobiście sikawkę na lawecie wywiózł z terenu Zakładu dh Grzegorz Niwiński; sikawka była w bardzo mizernym stanie, gdyż koła prawie się rozlatywały i nie można jej było ciągnąć.
Dzięki uprzejmości właściciela znanego Zakładu Produkcji Powozów i Bryczek Konnych Pana Zenona Mendyki z Księginek, sikawka została odrestaurowana w tymże zakładzie i otrzymała przede wszystkim nowe koła i elementy zaprzęgu dzięki czemu można było już zaprząc do niej konie.
W pełnej okazałości sikawka była prezentowana na obchodach Dnia Strażaka w Śremie w roku 2007. W tym czasie do ciągnięcia sikawki użyte były konie polskie ze stadniny Pana Janusza Przywary z Nochowa.
Dodatkowo sikawkę prezentowaliśmy na festynach z okazji Dnia dziecka.
Jednak z powodu braku zaangażowania większej grupy fanatyków oraz z powodu braków finansowych sikawka znowu popadła w zapomnienie na kilka lat. Była przechowywana w budynku Komendy Powiatowej PSP w Śremie do końca roku 2010.
Sikawce znowu groziła dewastacja; zginęła nawet oryginalna mosiężna nasada tłoczna. Druhowie z Ochotniczej Straży Pożarnej w Śremie ponownie zajęli się sikawką i doprowadzili ją do właściwego stanu technicznego; między innymi poprzez ponowne odmalowanie całej sikawki i dorobienie brakującej nasady.
W lutym 2011 roku sikawkę przetransportowano do Żabna gdyż ówczesny Prezes OSP Żabno Druh Henryk Kosowski wyraził chęć utworzenia Historycznej Drużyny Sikawki Konnej na bazie Ochotniczej Straży Pożarnej Żabno i Ochotniczej Straży Pożarnej Śrem.
Atmosfera była sprzyjająca do utworzenia takiej drużyny chociażby z uwagi na możliwość pozyskania zaprzęgu konnego z pobliskiej stadniny koni mieszczącej się w Krajkowie a należącej do Pana Edmunda Idkowiaka.
Druh Edmund Idkowiak jest od wielu lat wielkim przyjacielem a zarazem jest wielkim wsparciem dla działań Strażaków w Żabnie i nie tylko.
Od tego czasu czyli na początku 2012 roku rozpoczęto tworzenie Grupy Rekonstrukcyjnej Sikawki Konnej z 1907 roku. Aby nawiązać do historii zamówione zostały dla członków drużyny mundury strażackie z czasów zaboru pruskiego uszyte w pracowni krawieckiej w Poznaniu.
Zamówiono skórzane hełmy strażackie na wzór z czasu zaboru pruskiego.
Okucie do hełmów wykonał znany producent - Mistrz Strażackich hełmów historycznych Pan Edward Mróz z Trześniowa woj. podkarpackie.
Grupa Rekonstrukcyjna Strażackiej Sikawki Konnej Żabno – Śrem uświetnia różne imprezy, festyny, zawody, pikniki, itp. nawiązując do historii pożarnictwa polskiego.

Opracowanie:
mł. bryg. Stanisław Łada
mł. bryg. Grzegorz Niwiński